Kiedy Twoi znajomi na Krecie otwierają działalność gospodarczą, to albo pojawisz się z upominkiem, życząc im kaloriziko (καλορίζικο), albo zostawisz im trochę kasy, korzystając z ich usług.
W przypadku gabinetu dentystycznego, jeśli akurat nie masz ubytków, bardziej na miejscu będzie kwiat doniczkowy lub amulet przynoszący szczęście, czyli tzw. gouri (γούρι). Jeśli ktoś z Twoich bliskich otwiera sklep jubilerski – dobrym gestem jest kupienie u nich błyskotki w pierwszych dniach działalności.
Podczas otwarcia nowych biznesów często pojawia się pop, który błogosławi miejsce, a na wejściu niekiedy można zobaczyć dekoracje z balonów, catering i powitalne napoje dla klientów. Tradycja mówi, że aby zapewnić przedsiębiorstwu sukces, powinno się podarować symbol szczęścia – może to być owoc granatu, podkowa, gałązka oliwna czy oko chroniące przed urokami. Równie popularnym upominkiem są przedmioty dekoracyjne do wnętrz – zegary, figurki, obrazy. Jeśli otwierany jest lokal gastronomiczny, najlepsze, co możesz zrobić, to zebrać paczkę znajomych i od razu wpaść coś zjeść.
W starszych sklepach, które działają od kilku dekad, można zobaczyć przypięte banknoty z napisem καλές δουλειές (kales dulies), co oznacza „dobrego interesu”.
Kaloriziko i inne greckie życzenia
Słowo kaloriziko (καλορίζικο) pochodzi od καλός (kalos – dobry) i ριζικό (riziko – przeznaczenie, fortuna). Życzy się tego w przypadku dużych inwestycji, takich jak otwarcie biznesu, zakup domu czy samochodu.
Jeśli jednak ktoś sprawia sobie coś mniejszego – ubranie, sprzęt AGD, a nawet nową fryzurę – Grecy powiedzą με γεια (me ja), co jest skrótem od υγεία (igia – zdrowie). W luźnym tłumaczeniu oznacza to „gratulacje, ciesz się tym w zdrowiu”.
Grecy uwielbiają też używać tych zwrotów ironicznie. Jeśli nie zauważysz czegoś, co masz przed sobą, Twój grecki znajomy najpewniej powie: με γεια τα μάτια (me ja ta matia) – „gratuluję ci oczu”.
Jeśli jednak ktoś sprawia sobie coś mniejszego – ubranie, sprzęt AGD, a nawet nową fryzurę – Grecy powiedzą με γεια (me ja), co jest skrótem od υγεία (igia – zdrowie). W luźnym tłumaczeniu oznacza to „gratulacje, ciesz się tym w zdrowiu”.
Grecy uwielbiają też używać tych zwrotów ironicznie. Jeśli nie zauważysz czegoś, co masz przed sobą, Twój grecki znajomy najpewniej powie: με γεια τα μάτια (me ja ta matia) – „gratuluję ci oczu”.
Gouri na szczęście i ochrona przed złymi mocami
Pragnienie przyciągnięcia dobrej fortuny towarzyszy ludzkości od zarania dziejów. Grecy, zwłaszcza w okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku, otaczają się symbolami szczęścia, wierząc, że odpędzają one złe duchy (kallikantzaroi) i przyciągają pozytywną energię.
Najbardziej popularnym gouri na Krecie jest bez wątpienia owoc granatu. Granat (ρόδι – rodi) symbolizuje urodzaj, obfitość i pomyślność. W Nowy Rok Grecy rozbijają granaty na progu swoich domów, wierząc, że zapewni im to szczęście i dostatek.
Najbardziej popularnym gouri na Krecie jest bez wątpienia owoc granatu. Granat (ρόδι – rodi) symbolizuje urodzaj, obfitość i pomyślność. W Nowy Rok Grecy rozbijają granaty na progu swoich domów, wierząc, że zapewni im to szczęście i dostatek.
Mit o Persefonie i jego wpływ na symbolikę granatu
Symbolika granatu wywodzi się m.in. z mitu o Persefonie. Córka Demeter i Zeusa została porwana przez Hadesa i zmuszona do pozostania w jego podziemnym królestwie. Kiedy Zeus nakazał uwolnienie Persefony, Hades podstępnie podał jej do zjedzenia ziarna granatu – zgodnie z boskimi prawami, każdy, kto spożyje jedzenie w podziemiach, zostaje tam na zawsze. Persefona zjadła sześć ziaren, dlatego musiała spędzać sześć miesięcy w roku w podziemiach (jesień i zima), a pozostałe sześć na ziemi (wiosna i lato).
To właśnie ten mit miał tłumaczyć Grekom cykl pór roku, a granat stał się symbolem płodności, odrodzenia i cykliczności życia. Jego rozbijanie podczas Nowego Roku ma zapewnić szczęście i dostatek.
Dla tych, którzy nie chcą chlapać się sokiem z granatu na własnym progu, dostępne są zawieszki w jego kształcie, wykonane z drewna, metalu czy ceramiki, pełniące tę samą funkcję.
To właśnie ten mit miał tłumaczyć Grekom cykl pór roku, a granat stał się symbolem płodności, odrodzenia i cykliczności życia. Jego rozbijanie podczas Nowego Roku ma zapewnić szczęście i dostatek.
Dla tych, którzy nie chcą chlapać się sokiem z granatu na własnym progu, dostępne są zawieszki w jego kształcie, wykonane z drewna, metalu czy ceramiki, pełniące tę samą funkcję.
Gouri na Nowy Rok
Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę na temat greckich noworocznych amuletów, wpisz w wyszukiwarkę frazę Πρωτοχρονιάτικο Γούρι – pojawią się wszystkie symbole szczęścia, które zapewniają Grekom pomyślność na nadchodzący rok: podkowy, klucze, koniczyny i oczywiście granaty w każdej możliwej formie. Ich popularność gwałtownie rośnie pod koniec grudnia, kiedy Grecy tłumnie zaopatrują siebie i swoich bliskich w te symboliczne ozdoby.
W tym tygodniu dostaliśmy już trzy różne zawieszki „dla domu” na 2025 rok od znajomych, którzy nas odwiedzili. Jak będę już sławna i bogata, to dam znać, które gouri okazało się najskuteczniejsze.
Pozdrawiam poświątecznie z makiem między zębami!
Karola
W tym tygodniu dostaliśmy już trzy różne zawieszki „dla domu” na 2025 rok od znajomych, którzy nas odwiedzili. Jak będę już sławna i bogata, to dam znać, które gouri okazało się najskuteczniejsze.
Pozdrawiam poświątecznie z makiem między zębami!
Karola
